Quá trình ăn dặm chuyển đổi chế độ ăn của bé từ sữa – thực phẩm dễ tiêu hóa sang các thức ăn đa dạng khác khiến cho bộ máy tiêu hóa của bé không quen và sức đề kháng bị yếu đi. Do đó, trong thời gian mới bắt đầu ăn dặm hoặc khi thử các món mới bé rất dễ bị tiêu chảy. Thế nhưng, liệu còn có nguyên nhân nào khiến bé bị tiêu chảy và trong những trường hợp này mẹ nên xử lý như thế nào?

Nguyen-nhan-nao-khien-be-bi-tieu-chay-khi-an-dam
Trong thời gian mới bắt đầu ăn dặm hoặc khi thử các món mới bé rất dễ bị tiêu chảy.

Vì sao bé bị tiêu chảy khi ăn dặm?

Ăn dặm quá sớm

Bên cạnh nguy cơ tiêu chảy do đường tiêu hoá của bé chưa quen với việc ăn dặm, một số trường hợp ăn dặm quá sớm cũng khiến bé bị tiêu chảy. Nguyên nhân là vì hệ tiêu hóa của bé chưa phát triển đầy đủ để “xử lý” thức ăn khác ngoài sữa. Chính vì vậy, mẹ nên cho bé bú sữa mẹ đến khi bé được đủ 6 tháng – mốc phát triển mà Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị nên cho bé ăn dặm.

Chất lượng thực phẩm

Một số thực phẩm do quá trình bảo quản, để qua đêm, trữ đông dài ngày có thể vô tình bị nhiễm khuẩn, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và làm bé bị tiêu chảy. Mẹ cần lưu ý bảo quản và lựa chọn thực phẩm tươi cho bé vì dạ dày của bé yếu hơn người lớn rất nhiều. Ngoài ra, việc chọn lựa các thực phẩm giàu chất béo no, canxi vô cơ như nước hầm xương hoặc các loại đồ ăn khó tiêu hóa cũng khiến bộ máy tiêu hóa của bé “trục trặc” và tiêu chảy.

Dị ứng thực phẩm

Ngoài nguy cơ thực phẩm thiếu an toàn, một số bé còn có thể bị dị ứng với một hoặc một vài món ăn với biểu hiện là tiêu chảy, kèm nổi mề đay, nôn trớ,… Một số thực phẩm dễ gây dị ứng cho bé là sữa bò tươi, hải sản, trứng, đậu phộng, đậu nành,… Vì thế mẹ không nên cho bé mới bắt đầu ăn dặm dùng các loại thực phẩm này. Đồng thời, khi cho bé thử món mới chỉ nên thử 1 lượng rất nhỏ (khoảng nửa muỗng) và theo dõi các phản ứng của bé. Nếu bé không có biểu hiện dị ứng mới cho ăn thêm và bổ sung dần vào thực đơn. Trường hợp gia đình đã có người bị dị ứng với thức ăn gì thì mẹ không nên cho bé dùng thức ăn đó cho đến khi bé được 3 tuổi, mẹ nhé!

Bé chưa quen với sữa công thức

Vì phải đi làm nhiều mẹ bắt đầu cho bé dùng thêm sữa công thức khi bé bắt đầu ăn dặm. Thành phần sữa công thức không giống như sữa mẹ nên ban đầu bé có thể biểu hiện tiêu chảy hoặc phân bất thường. Hoặc cũng có trường hợp, tiêu chảy do mẹ đổi sữa mới khác với loại bé đã quen uống. Do đó, mẹ không nên đổi sữa cho bé một cách đột ngột hoặc liên tục. Thay vào đó, mẹ nên áp dụng cùng một cách với thức ăn mới, là cho bé thử từ từ, từng ít một, sau đó mới cho bé uống với lượng nhiều.

Xử lý thế nào khi bé bị tiêu chảy?

Xác định nguyên nhân

Nếu bé đang ăn dặm mà xuất hiện triệu chứng tiêu chảy, mẹ cần xác định nguyên nhân bắt nguồn từ đâu: thực phẩm, chế độ ăn uống hay do các nguyên nhân khác. Nếu nguyên nhân do thức ăn, mẹ nên tạm thời loại thực phẩm đó ra khỏi thực đơn và cho bé thử lại sau với 1 lượng nhỏ hơn. Mẹ cũng nên loại bỏ các thực phẩm khó tiêu, giàu canxi vô cơ, chất béo no như nước hầm xương khỏi thực đơn của bé – vì thực chất, nước dùng từ xương không có giá trị dinh dưỡng với bé.

Bên cạnh đó, mẹ cũng cần theo dõi xem bé có xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nôn trớ, nổi ban, sốt, ho, biếng ăn, quấy khóc,… để làm căn cứ xác định bệnh cho bé. Đồng thời, nếu bé có các dấu hiệu sau, mẹ cần cho bé đến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị chính xác:

Bé đi tiêu từ 2-3 lần trở lên trong 1 ngày.

Bé đi tiêu phân lỏng, có màu sắc khác lạ.

Bé xuất hiện tiêu chảy kèm các dấu hiệu sốt, nôn trớ (đề phòng tiêu chảy do rotavirus).

Bé quấy khóc, biểu hiện đau bụng dữ dội (đề phòng tắc ruột, ngộ độc thực phẩm).

Bé bỏ bú, bỏ ăn, mệt, giật mình, nóng sốt, tiêu phân có máu.

Bé li bì, khó đánh thức.

Bổ sung thêm probiotics

Mẹ có thể tham vấn ý kiến của bác sĩ để bổ sung thêm cho bé các loại thực phẩm hoặc men vi sinh để giúp tăng cường lợi khuẩn trong dạ dày. Từ đó hỗ trợ bé có một hệ miễn dịch tốt hơn, giảm tần suất bị tiêu chảy và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Mẹ không nên tùy tiện cho bé sử dụng các loại cốm vi sinh, men tiêu hóa,… khi chưa được bác sĩ chỉ định vì những sản phẩm này có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hoá của bé về sau.

Làm thế nào để phòng tránh tiêu chảy?

Với các bé trong độ tuổi ăn dặm, mẹ vẫn nên duy trì cho bé dùng sữa mẹ, vì sữa mẹ giàu dinh dưỡng, thích hợp cho bộ máy tiêu hóa và đặc biệt, có chứa các kháng thể chống lại rotavirus. Đây là 1 tác nhân gây tiêu chảy cấp ở các bé từ 6 đến 24 tháng. Ngoài ra, mẹ cũng cần lưu ý:

Chỉ cho ăn dặm khi bé được 6 tháng.

Luôn giữ gìn vệ sinh: rửa sạch nguyên liệu và các dụng cụ nấu nướng, rửa tay trước khi chế biến, trước khi cho bé ăn.

Cho bé ăn đầy đủ dinh dưỡng: chất bột đường, chất đạm, chất béo, vitamin và chất khoáng.

Chỉ dùng bột/ cháo mới pha/ nấu để tránh bị nhiễm khuẩn.

Không dự trữ nguyên liệu quá lâu, với các loại thịt, cá chỉ nên sơ chế dùng trong ngày.

Các thực phẩm có thể trữ đông cũng không nên để quá 1 tuần, vì để quá lâu sẽ dễ bị nhiễm khuẩn hoặc mất chất.

Duy trì một chế độ dinh dưỡng hợp lý và chỉ cho bé ăn dặm khi 6 tháng là mẹ đã góp phần hạn chế nguy cơ tiêu chảy ở bé yêu. Mặt khác, mẹ cũng cần giữ nhà cửa sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh các đồ dùng, đồ chơi của bé và sàn nhà để tránh bé bị tiêu chảy do virus lây qua các vật trung gian, mẹ nhé!

>>> Xem thêm: Táo bón khi ăn dặm, mẹ đã có cách gì chưa ?