Vàng da sơ sinh là bệnh thường gặp ở trẻ em. Bệnh xảy ra 25-30% ở trẻ đủ tháng và 80% ở trẻ non tháng. Vàng da sơ sinh là biểu hiện của tình trạng tăng Billirubin trong máu trẻ, có thể là vàng da sinh lý hoặc vàng da bệnh lý.

  1. Vàng da sinh lý: Vàng da được xác định là vàng da sinh lý khi trẻ có các triệu chứng sau:
  • Xuất hiện từ ngày thứ 2, 3 sau sinh
  • Vàng da nhẹ ở vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng phía trên rốn
  • Tiêu phân vàng
  • Sức khỏe trẻ tốt, tăng cân đều, bú tốt
  • Hết trong vòng 1 tuần đối với trẻ đủ tháng và sau 2 tuần đối với trẻ non tháng.

Vàng da sinh lý thường không phải điều trị và tự hết khi gan trẻ hoàn thiện. Với vàng da nhẹ, bố mẹ nên cho trẻ tắm nắng vào sáng sớm.nhan-biet-vang-da-so-sinh

  1.  Vàng da bệnh lý: vàng da được xác định là vàng da bệnh lý khi có các dấu hiệu sau:
  • Xuất hiện sớm trong vòng 24h sau sinh
  • Vàng da nhiều, tăng nhanh, xuất hiện ở tay, vùng dưới rốn, diễn tiến nặng khi lan ra lòng bàn tay, lòng bàn chân
  • Trẻ không khoẻ, sốt lừ đừ, bỏ bú
  • Tiêu phân bạc màu
  • Thời gian vàng da kéo dài

Nguyên nhân vàng da bệnh lý:

  • Trẻ bị tán huyết do bất đồng nhóm máu mẹ con, tán huyết miễn dịch, thiếu men G6DP. Thường xảy ra sớm trước 24h sau sinh, ít gặp.
  • Trẻ bị nhiễm trùng rốn, nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết; đa hồng cầu, bướu máu, bướu huyết thanh; chậm tiêu phân su, teo tắc ruột. Thường xảy ra từ ngày thứ 3 – 10 sau sinh.
  • Trẻ mắc bệnh gan, tăc mật, suy tuyến giáp bẩm sinh, các bệnh chuyển hóa hoặc do bú mẹ. Bệnh thường xảy ra sau 14 ngày sau sinh.

Di chứng do vàng da bệnh lý:

  • Bệnh lý não thoáng qua: là tình trạng ngộ độc do tăng bilirubin sớm, thoáng qua. Triệu chứng là ngủ lịm nhiều
  • Vàng da nhân: là bệnh lý não do tăng bilirubin không được điều trị sớm dẫn đến tổn thương não nặng nề ở trẻ.

Điều trị vàng da bệnh lý: Điều trị hiệu quả nhất trước 7 ngày sau xuất hiện vàng da. Tại các khoa sơ sinh, điều trị vàng da bệnh lý có 3 phương pháp:

  • Cung cấp đầy đủ nước và năng lượng (qua đường bú hoặc truyền dịch), truyền Albumin và dùng một số loại thuốc để tăng tốc độ chuyển hóa bilirubin gián tiếp.
  • Chiếu đèn (phototherapy): Phương pháp điều trị vàng da đơn giản, hiệu quả và kinh tế nhất.
  • Thay máu khi trẻ có triệu chứng nhiễm độc thần kinh do bilirubin trong máu tăng quá cao.
  1. Phát hiện và chăm sóc trẻ vàng da sơ sinh tại nhà:

Cách phát hiện vàng da: cho trẻ nằm buồng đủ ánh sáng để quan sát màu sắc da của trẻ, quan sát màu da của trẻ hàng ngày dưới ánh sáng mặt trời.

Chăm sóc trẻ vàng da tại nhà:

  • Cho trẻ tắm nắng 20 phút trước 8 giờ sáng hàng ngày
  • Tiếp tục cho trẻ bú đủ sữa mẹ
  • Theo dõi sát diễn tiến vàng da, các dấu hiệu bất thường: ngủ áà, bỏ bú, sốt, tăng hoặc giảm trương lực cơ…
  • Cho trẻ tới chuyên khoa nhi để khám khi phát hiện vàng da, vàng da tăng hoặc có biểu hiện nặng. Tái khám hàng ngày.